Neolaia Cyprus

Από fake news… πάμε καλά!

Πόσο από το διαδίκτυο είναι fake; Μελέτες δείχνουν ότι κάθε χρόνο κατά μέσο όρο λιγότερο από το 60% της κίνησης είναι ανθρώπινη. Μερικές χρονιές, η κίνηση από μποτ (διαδικτυακά ρομπότ, δηλαδή προγράμματα που εκτελούν αυτοματοποιημένες εργασίες) ξεπερνά το 50%. Σύμφωνα με τους New York Times, το 2013 η μισή κίνηση στο You Tube ήταν μποτ που παρίσταναν τους ανθρώπους. Το ποσοστό ήταν τόσο υψηλό που εκφράστηκε ο φόβος ότι «από ένα σημείο και μετά τα συστήματα του You Tube, που εντοπίζουν την ψεύτικη κίνηση, θα άρχιζαν να θεωρούν την κίνηση από μποτ αληθινή και την κίνηση από ανθρώπους ψεύτικη». Το υποθετικό αυτό γεγονός αποκλήθηκε «Αναστροφή» (Inversion).

Πρόσφατο άρθρο του περιοδικού των New York Times ανέφερε ότι το 2018 ήταν η χρονιά που το ίντερνετ έφθασε στην Αναστροφή, «όχι αυστηρώς αριθμητικά, αφού τα μποτ ήδη ξεπερνούν σε αριθμό τους ανθρώπους στο διαδίκτυο τις περισσότερες χρονιές, αλλά από άποψη αντίληψης. Το ίντερνετ πάντα φιλοξενούσε στις πιο σκοτεινές γωνιές του ψεύτικες ταυτότητες και απατεώνες, αλλά το σκοτάδι αυτό σήμερα διαποτίζει κάθε πλευρά του: ό,τι έμοιαζε κάποτε οριστικά και αναμφισβήτητα πραγματικό, φαντάζει σήμερα ελαφρώς ψεύτικο, και ό,τι έμοιαζε ελαφρώς ψεύτικο, έχει σήμερα τη δύναμη και την παρουσία του πραγματικού».

Οι μετρήσεις θα έπρεπε να ήταν το πιο πραγματικό πράγμα: είναι μετρήσιμες, εντοπίσιμες και επαληθεύσιμες και σε αυτές βασίζεται η βιομηχανία της διαφήμισης που φέρνει κέρδη στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Όμως τον Οκτώβριο ομάδα διαφημιστών μήνυσε το Facebook κατηγορώντας το ότι υπερβάλλει τον χρόνο που οι χρήστες περνούν παρακολουθώντας βίντεο στην πλατφόρμα (το Facebook παραδέχεται ότι υπερέβαλε κατά 60%-80%, οι διαφημιστές υποστηρίζουν κατά 150%-900%).

Ούτε οι άνθρωποι είναι αληθινοί. Η βιομηχανία πώλησης και αγοράς θεάσεων στο YouTube ανθεί. Έρευνα των New York Times έδειξε πέρσι ότι μπορεί οποιοσδήποτε να αγοράσει 5.000 views στο You Tube με μόλις 15 δολάρια (τουλάχιστον 30 δευτερόλεπτα θέασης ενός βίντεο θεωρείται μια view). Προφανώς προέρχονται από μποτ και όχι από πραγματικούς ανθρώπους. Σε ορισμένες πλατφόρμες οι ψεύτικες θεάσεις βίντεο και τα ψεύτικα κατεβάσματα εφαρμογών μεταφράζονται σε κερδοφόρες απάτες.

Αλλά τι σημαίνει όμως κίνηση από πραγματικούς ανθρώπους; Αν ένα ρωσικό τρολ που χρησιμοποιεί τη φωτογραφία ενός Βραζιλιάνου για να παραστήσει τον Αμερικανό οπαδό του Τραμπ παρακολουθήσει ένα βίντεο στο Facebook, η θέαση αυτή είναι πραγματική; Και πόση πραγματική επιδραστικότητα έχουν οι επιδραστικοί του Instagram; Σύμφωνα με το περιοδικό The Atlantic, οι επίδοξοι επιδραστικοί ποστάρουν ψεύτικες αναρτήσεις «αγαπημένων» τους προϊόντων, που τις κάνουν να μοιάζουν σαν να είναι πληρωμένες, για να δείξουν ότι (δήθεν) έχουν σπόνσορες, πράγμα που τους προσδίδει κύρος. Με αυτό τον τρόπο προσελκύουν εταιρείες για να τους σπονσοράρουν πραγματικά.

Μεγαλύτερο θύμα η αλήθεια

Η αλήθεια είναι από τα μεγαλύτερα θύματα του διαδικτύου. Θεωρίες συνωμοσίας και ψεύτικες ειδήσεις υπόσχονται ότι αποκαλύπτουν την «πραγματική αλήθεια» πίσω από τα γεγονότα. Όπως βίντεο στο YouTube που απευθύνονται σε εφήβους και ισχυρίζονται ότι δείχνουν την κρυφή αλήθεια πίσω από την «απάτη» του φεμινισμού. Αυτό που λείπει τελικά από το ίντερνετ δεν είναι η «αλήθεια» αλλά η εμπιστοσύνη. Χρόνια ανάπτυξης βασισμένης σε μετρήσεις, προσοδοφόρα συστήματα χειραγώγησης και πλατφόρμες που δεν υπόκεινται σε κανόνες έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο έχει περισσότερο νόημα το fake από το πραγματικό.

Για να διορθωθεί αυτό απαιτείται πολιτισμική και πολιτική μεταρρύθμιση στη Σίλικον Βάλεϊ και στον κόσμο –αλλά είναι η μοναδική μας επιλογή. Διαφορετικά θα καταλήξουμε με ένα διαδίκτυο με fake ανθρώπους, fake κλικ, fake ιστοσελίδες και fake υπολογιστές, όπου το μόνο πραγματικό θα είναι οι διαφημίσεις.