Neolaia Cyprus

Οι μαθητές αφήνουν τα θρανία και πάνε… Black Friday

Φόβος για μαζικό… σκασιαρχείο επικρατεί στην εκπαιδευτική κοινότητα λόγω της καθιερωμένης, πλέον «Black Friday». Οι μαθητές, ειδικά στις μεγάλες πόλεις, αναμένεται και φέτος να… τιμήσουν το απουσιολόγιο, για να διαγωνιστούν στο κυνήγι προσφορών, όπως τονίζει στο alfavita.gr μέσω της ανακοίνωσής της η Γ΄ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης.

Το φαινόμενο έχει παρατηρηθεί και στις δύο προηγούμενες χρονιές που η Black Friday διοργανώθηκε και στην Ελλάδα ενώ ο «βομβαρδισμός» με διαφημιστικά μηνύματα στο διαδίκτυο αναμένεται να στείλει τους μαθητές από νωρίς στην ουρά των πολυκαταστημάτων ώστε να «γραπώσουν» τα πολυπόθητα προϊόντα, πολλές φορές διαγκωνίζοντας συμμαθητές και φίλους.

Τι είναι η Black Friday
Η «Μαύρη Παρασκευή» είναι η επομένη της Ημέρας των Ευχαριστιών στις ΗΠΑ, δηλαδή η τέταρτη Παρασκευή του Νοεμβρίου. Η πρώτη χρήση του όρου έγινε περί το 1960 για να περιγράψει την πυκνή κυκλοφορία οχημάτων στην Φιλαδέλφεια την επομένη της Ημέρας των Ευχαριστιών ενώ κατά την δεκαετία του 1980 άρχισε να επεκτείνεται στην «αργκό» του εμπορίου ως η ημέρα που αρχίζει η κίνηση στην αγορά και την επίτευξη κερδών στο λιανεμπόριο, δηλαδή από «το κόκκινο» (in the red) περνάει «στο μαύρο» (in the black).

Σταδιακά η ημέρα καθιερώθηκε και ως ημέρα προσφορών, ιδίως στα τεχνολογικά προϊόντα, ώστε οι καταστηματάρχες να εκμεταλλευτούν τις διαθέσεις των καταναλωτών εν όψει και των Χριστουγέννων. Από το 2000 ξεκίνησε η «εξαγωγή» του θεσμού εκτός ΗΠΑ, με την Ελλάδα να καθιερώνεται το 2016.

«Καμπανάκι» από τους εκπαιδευτικούς
Σε κάθε περίπτωση, η ανησυχία των εκπαιδευτικών δεν βασίζεται τόσο στις χαμένες ώρες διδασκαλίας, όσο στην κουλτούρα χάους, άκρατου καταναλωτισμού και ασύδοτου ανταγωνισμού που καλλιεργεί η συμμετοχή στο «κυνήγι» του Black Friday. Άλλωστε, όπως σημειώνουν οι εκπαιδευτικοί, οι καμπάνιες εστιάζουν και επενδύουν πολύ στο δυναμικό (και με μελλοντικές προοπτικές) εφηβικό κοινό με εμφανή σκοπό να καλλιεργηθούν συνειδήσεις.

«Αν στην εφηβεία ποδοπατήσεις τον διπλανό σου για να αποκτήσεις ένα φθηνό κινητό, αργότερα θα “σπρώξεις” τον συνάδελφο για μια επίσης φθηνή θέση εργασίας», σημειώνει η ανακοίνωση και καταλήγει πως οι εκπαιδευτικοί έχουν χρέος «χωρίς νουθεσίες, απαγορεύσεις και πνεύμα συντηρητισμού να αναδείξουν μέσα στο μάθημα και με διάλογο αυτές τις αξίες στους μαθητές μας ενάντια στον άκρατο καταναλωτισμό, τον ατομισμό και την αγελαία συμπεριφορά».

Παραθέτουμε την ανακοίνωση της Γ’ ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης και μια καταγγελία του Σωματείου Βιβλίου-Χάρτου

Πάλι απουσίες με…δικαιολογητικό την βλάκ.. Friday?

Τα 2 προηγούμενα χρόνια κάποια Παρασκευή του Νοέμβρη παρατηρήσαμε αυξημένο αριθμό απουσιών των μαθητών στα σχολεία μας. Ο λόγος πρωτοφανής ! Η black Friday (Mαύρη Παρασκευή) είχε έρθει και στην Ελλάδα. Μετά την «επιτυχία» που σημείωσε επαναλαμβάνεται και φέτος.

Είναι ορατό το ενδεχόμενο να αδειάσουν πάλι τα σχολεία. Οι μαθητές/τριες να εγκαταλείψουν τα μαθήματα …λόγου και τέχνης προκειμένου να αποκτήσουν «πιο φθηνά», γεγονός που ελέγχεται, τα νέα προϊόντα της… τεχνολογίας. Να περιγελάσουν ένα πρόγραμμα για την «ασφαλή χρήση του διαδικτύου» ευελπιστώντας να παίξουν το αγαπημένο τους παιχνίδι στην οθόνη του πιο εξελιγμένου iphone Χ, Na χλευάσουν μια ομαδική εργασία με στόχο να μπουν σε πολύωρη και εξουθενωτική μάχη, πιθανόν με τους συμμαθητές τους, ώστε να προσεγγίσουν πρώτοι το διεκδικούμενο προϊόν !

Μεγάλη αλυσίδα πολυκαταστημάτων με ηχηρή διαφημιστική καμπάνια εγκαινίασε τον προερχόμενο εξ Αμερικής θεσμό με “μοναδικές προσφορές για λίγες ώρες”. Μέσα σε λίγες μόνο μέρες βρήκε μιμητές και μεγάλο μέρος της αγοράς λειτούργησε με συνθήκες εργασιακής και καταναλωτικής ζούγκλας. Το project αναμένεται φέτος να πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις

Αυτό που διαφημίστηκε και προβλήθηκε από τα μεγάλα ΜΜΕ ως πρωτοποριακή κίνηση συνιστά μια μεγάλη δοκιμασία για τους εργαζόμενους στα εμπορικά καταστήματα ενώ διαμορφώνει νέες καταναλωτικές συνήθειες. Στην πατρίδα του θεσμού, στις ΗΠΑ, κάθε χρόνο δημιουργούνται χαοτικές καταστάσεις μέσα στα καταστήματα ενώ έχουν σημειωθεί ακόμα και θάνατοι και σοβαροί τραυματισμοί σε περιστατικά ακραίας βίας, ποδοπατημάτων, ασφυξίας, εμφραγμάτων ακόμα και πυροβολισμών. 7 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και 98 τραυματίστηκαν σε τέτοια επεισόδια στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια. Οι καταναλωτές, που μπορεί να περιμένουν και ώρες έξω από τα μαγαζιά για να προλάβουν τις προσφορές, καταλήγουν να ποδοπατιούνται και να πλακώνονται κυριολεκτικά μεταξύ τους. Οι εργαζόμενοι πέρα από τον υψηλό και εντατικοποιημένο φόρτο εργασίας που τους επιβάλλεται στο πλαίσιο της “black Friday”, έχουν να εξυπηρετήσουν-αντιμετωπίσουν τους λυσσασμένους καταναλωτές. Μάλιστα, το 2008 ένας 34χρονος υπάλληλος της αλυσίδας super market Wal-Mart έχασε τη ζωή του, όταν ποδοπατήθηκε κυριολεκτικά από 200 περίπου καταναλωτές.

Αυτός είναι λοιπόν ο «θεσμός» που με τόση περηφάνια παρουσίασαν οι μεγάλες εμπορικές αλυσίδες. Προφανώς, αυτό το κρούσμα εργοδοτικής ασυδοσίας δεν αποτελεί μια εξαίρεση. Είναι μια πτυχή -και μάλιστα πιο «μαύρη»- της συνολικής επίθεσης των εργοδοτών απέναντι στα εργατικά συμφέροντα και δικαιώματα, τη ζωή και την αξιοπρέπειά των εμποροϋπαλλήλων. Πολλοί μάλιστα από αυτούς ενδέχεται να απολυθούν την επόμενη Παρασκευή (*πολύ black για αυτούς μόνο) γιατί οι πωλήσεις συμπιέσθηκαν χρονικά και δεν χρειάζονται πλέον.

Έρχεται να συμπληρώσει την όλη δυσχερή κατάσταση που βιώνουν, με τους μισθούς-ψίχουλα ή και τη μη καταβολή δεδουλευμένων, τις απολύσεις και την ανεργία, την εργασιακή επισφάλεια, τις ατομικές συμβάσεις, την εντατικοποίηση, τις απλήρωτες υπερωρίες, τη δουλειά τις Κυριακές, την ορθοστασία. Συνθήκες που άλλωστε αναμένεται να βιώσουν στο «μαύρο» μέλλον οι σημερινοί μαθητές μας.

Το ζήτημα επομένως δεν είναι οι “καλές τιμές” και οι “εκπτώσεις”. Οι φθηνές τιμές είναι ευπρόσδεκτες αλλά δεν μπορεί να γίνονται με όρους καταναλωτικού κανιβαλισμού.

Οι μεγάλες εμπορικές αλυσίδες εμφανίζουν μάλιστα υψηλή κερδοφορία, ακόμα και σε αυτή την εποχή της κρίσης, αλλά αυτή συνοδεύεται με «μισθούς-ψίχουλα». Σε αυτήν την καταναλωτική αρένα θύματα είναι και οι καταναλωτές.

Μάλιστα, οι διαφημιστικές καμπάνιες πολλών αλυσίδων για την black friday, είχαν συγκεκριμένη στόχευση στο ευαίσθητο εφηβικό κοινό με προσφορές σε προϊόντα κινητής τηλεφωνίας, games, αθλητικών ειδών, καλλυντικών κ.α. Η διαμόρφωση καταναλωτικής συνείδησης με όρους πραγματικού κανιβαλισμού σε αυτές τις ηλικίες είναι μια ακόμα εγκληματική πολιτική του εμπορικού κεφαλαίου με μοναδικό στόχο την κερδοφορία. Τα πιο φθηνά και αναλώσιμα “προϊόντα” της black friday τελικά είναι οι εργαζόμενοι και οι ίδιοι οι καταναλωτές.

Όμως κάθε καταναλωτής είναι ταυτόχρονα και ο ίδιος εργαζόμενος. Η συλλογική συνείδηση είναι η μόνη απάντηση στην εξατομίκευση που θέλει να δημιουργήσει συνθήκες ζούγκλας.

“Αν στην εφηβεία ποδοπατήσεις τον διπλανό σου για να αποκτήσεις ένα φθηνό κινητό, αργότερα θα “σπρώξεις” τον συνάδελφο για μια επίσης φθηνή θέση εργασίας” μας λένε . Η μόνη απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι ο συλλογικός αγώνας, η πάλη για τα πανανθρώπινα δικαιώματα της εργασίας και ζωής με αξιοπρέπεια και αλληλεγγύη.

Ως εκπαιδευτικοί χωρίς νουθεσίες, απαγορεύσεις και πνεύμα συντηρητισμού έχουμε χρέος, να αναδείξουμε μέσα στο μάθημα και με διάλογο αυτές τις αξίες στους μαθητές μας ενάντια στον άκρατο καταναλωτισμό, τον ατομισμό και την αγελαία συμπεριφορά.