Neolaia Cyprus

Η ιστορία του Καρναβαλιού στην Κύπρο!

ΦΩΤΟ 3 (1)

Το Καρναβάλι στο νησί μας έχει συνδεθεί με την πόλη της Λεμεσού, όχι αδίκως, αφού εκεί διοργανώνονται κάθε χρόνο οι μεγαλύτερες σχετικές εκδηλώσεις καθώς και η μεγάλη παρέλαση της Κυριακής του καρναβαλιού, στην οποία λαμβάνει χώρα ένα τεράστιο πάρτι που αποτελεί την κορύφωση των εκδηλώσεων. Πως ξεκίνησαν όμως όλα;

Στην Κύπρο το Καρναβάλι ήρθε μέσω της Ελλάδας, χώρα στην οποία πιστεύεται πως έχει τις ρίζες του αφού φαίνεται να σχετίζεται με τα Αρχαία Διονύσια. Βεβαίως, τότε οι εορτασμοί είχαν ελάχιστη σχέση με το καρναβάλι όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ωστόσο, παρότι οι μαζικές εκδηλώσεις στην Κύπρο ξεκίνησαν μέσα στον 19ο αιώνα, υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν πως είχε διατηρηθεί από τα παλαιότερα χρόνια και κατά καιρούς υπήρχαν σχετικές εκδηλώσεις.

ΦΩΤΟ 1 (1)

Οι μαρτυρίες

Δύο είναι οι μαρτυρίες που αποδεικνύουν πως στο πέρασμα των χρόνων διατηρήθηκαν στην Κύπρο και συγκεκριμένα στη Λεμεσό κατάλοιπα από τις αρχαίες τελετές των Διονυσίων και που αργότερα εξελίχθηκαν στο καρναβάλι. Η πρώτη μαρτυρία προέρχεται από τον Άγιο Νεόφυτο τον Έγκλειστο που σε ένα ιστορικό του κείμενο κατηγορούσε τους Κύπριους για το «ειδωλολατρικό ξενόφερτο έθιμο του “κοψίματος της Σαρακοστής”». Η δεύτερη προέρχεται από τον Γερμανό Κριστόφορι Φίρερ που κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του στους Αγίους Τόπους το 1566, επισκέφθηκε την Κύπρο (29 Μαρτίου μέχρι 7 Μαΐου) και βάσει κειμένων που δημοσίευσε χρόνια μετά, έμεινε ιδιαίτερα εντυπωσιασμένος από την «οργάνωση διασκεδαστικών λαμπρών τελετών με παιχνίδια και χορούς».

ΦΩΤΟ 5

Η αναπαράσταση της εγκύου

Το γεγονός πως στο σύγχρονο καρναβάλι οι περισσότεροι άνδρες επιλέγουν να μεταμφιέζονται σε γυναίκες δεν είναι καθόλου τυχαίο – αντιθέτως, αυτή η συνήθεια έχει ιστορική σημασία και θα μπορούσαμε να πούμε πως αποτελεί τον συνδετικό κρίκο του σύγχρονου καρναβαλιού με τις εκδηλώσεις της αρχαιότητας.

Στην Αμαθούντα γινόταν μια τελετή, ονόματι «Κάρπωσις», στην οποία ένας νέος, ξαπλωμένος δίπλα στον τάφο της Αριάδνης, έβγαζε κραυγές, μιμούμενος τον τοκετό των γυναικών, ενώ άλλοι άνδρες, επίσης μεταμφιεσμένοι σε γυναίκες, συμπαραστέκονταν στην «έγκυο» δίνοντάς της κουράγιο.  Αυτή η «τελετή» παρατηρήθηκε και στη Λεμεσό, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Έτσι, αντιλαμβάνεται κανείς πως η σημερινή μεταμφίεση των ανδρών σε γυναίκες έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα.

ΦΩΤΟ 2 (1)

Το πρώτο «βραβείο» και η απαρχή των Καρναβαλιών

Το 1898 μπορεί να θεωρηθεί χρονιά ορόσημο στην οποία έγινε η πρώτη επίσημη διοργάνωση Καρναβαλιού στη Λεμεσό. Εκείνη τη χρονιά, συγκροτήθηκε το πρώτο «κομιτάτο» με σκοπό να βραβεύσει την καλύτερη αμφίεση με το χρηματικό ποσό των 20 χρυσών φράγκων. Το βραβείο κατέληξε στον κύριο Γιάγκο Λανίτη που αναπαρέστησε τον Διογένη, ενώ ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός πως οι περισσότεροι μασκαράδες είχαν αναπαραστήσει την κυβέρνηση και τον δυστυχισμένο λαό. Μια άλλη σημαδιακή χρονιά ήταν το 1928 όταν εργάτες των ορυχείων του Αμιάντου πήγαν ομαδικά με 25 αυτοκίνητα στην καρναβαλίστικη παρέλαση, έτσι για πρώτη φορά εκπροσωπήθηκε  η εργατική τάξη στις σχετικές εκδηλώσεις.

Σταδιακά, με το πέρασμα των χρόνων, το Καρναβάλι έφυγε από τα σπίτια και τις αίθουσες των ευγενών και κατέληξε στους δρόμους και τις πλατείες, με τη συμμετοχή να είναι πλέον μαζικότερη και με τις κοινωνικές τάξεις να «καταργούνται», αφού πλούσιοι και φτωχοί διασκέδαζαν μαζί σαν ίσοι, μετατρέποντας το Καρναβάλι σε μια συλλογική, λαϊκή γιορτή, που σιγά σιγά εξελίχθηκε σε αυτό το ξέφρενο πάρτι των ημερών μας.

Πρόσφατα

Δημοφιλέστερα