Neolaia Cyprus

Μετεξεταστέα η παιδεία στην Κύπρο

meteksetaste_paideia

«Εκτιμούμε περισσότερο το αυτοκίνητο από το πτυχίο και το πτυχίο από τη γνώση», λέει σε συνέντευξη του στο 24Η ο Γιάννης Λαούρης.

Της Μαρίας Χριστοδούλου

O Πρόεδρος του Ινστιτούτου Νευροεπιστήμης και Τεχνολογίας, Γιάννης Λαούρης σχολιάζει στο 24Η την έρευνα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για το διεθνές πρόγραμμα αξιολόγησης μαθητών -PISA- που κατατάσσει την Κύπρο στις τελευταίες χώρες της Ευρώπης όσον αφορά τις δεξιότητες μάθησης 15χρονων.
Η μελέτη του ΟΟΣΑ (PISA) που παρουσιάστηκε στις αρχές Δεκεμβρίου 2013 στις Βρυξέλλες από κοινού με την Κομισιόν, κατατάσσει τους 15χρονους Κύπριους στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης στα μαθήματα της ανάγνωσης,των μαθηματικών και στις θετικές επιστήμες.

Αναφορικά με την Κύπρο, το 2012 το 32,8% των 15χρονων είχε χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση, επίδοση που ήταν η τρίτη χειρότερη στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Στα μαθηματικά έχει πρόβλημα το 42% των 15χρονων Κυπρίων, επίδοση που ήταν η δεύτερη χειρότερη στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία, και στις θετικές επιστήμες το 38,6%, που ήταν η χειρότερη επίδοση στην ΕΕ.

Με αφορμή το δημοσίευμα του κ. Γιάννη Λαούρη στο Facebook, γνωρίζοντας τη μακρόχρονη εμπειρία του στον τομέα των θετικών επιστημών, το 24Η επικοινώνησε μαζί του και του ζήτησε να τοποθετηθεί σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας.

Θα μπορούσατε να μας πείτε την άποψη σας γιατί και πως η Κύπρος κατέληξε σε μια τέτοια άθλια θέση;

Το ερώτημα σας είναι καυτό και ο καθένας, ανάλογα με την οπτική του γωνία πιθανόν να καταλήξει σε διαφορετικές εκτιμήσεις. Επειδή για παράδειγμα βιώνουμε μια χωρίς προηγούμενο οικονομική κρίση, είναι φυσικό κάποιοι να τα φορτώσουν σε αυτή. Άλλοι ίσως τα φορτώσουν στην Ευρώπη. Η δική μου άποψη είναι ότι θέματα παιδείας πρέπει να ειδωθούν μέσα σε ένα πλαίσιο διαχρονικότητας και μέσα από ένα πρίσμα αξιών. Η παιδεία δεν αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη.

Επίσης, η ορθολογιστική πρόοδος και η αλλαγή μπορούν να επιτευχθούν μόνο όταν υπάρχει και σωστή αλλά περισσότερο σταθερή και διαχρονική στρατηγική. Στην Κύπρο, δεν υπάρχει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Οι πολιτικές και στρατηγικές μας είναι κοντόφθαλμες και αλλάζουν κάθε φορά που αλλάζει η Κυβέρνηση. Έτσι συμβαίνει σε θέματα εκπαίδευσης όπως και σε πιο σοβαρά θέματα, όπως για παράδειγμα στο Κυπριακό πρόβλημα. Όσον αφορά το πρίσμα αξιών, θα πρέπει να κάνουμε ειλικρινή και θαρραλέα ενδοσκόπηση ως κοινωνία και να αναγνωρίσουμε τις αδυναμίες μας. Εκτιμούμε το κοστούμι παραπάνω από τον άνθρωπο, το αυτοκίνητο παραπάνω από το πτυχίο, και το πτυχίο παραπάνω από τη γνώση. Επιδιώκουμε το χρήμα ως μέτρο επιτυχίας και ευτυχίας και όχι την προσφορά ή τη χαρά της δημιουργίας. Είμαστε ατομικιστές και σκεφτόμαστε μόνο το δικό μας συμφέρον (ούτε καν των μελλοντικών γενεών, δηλ. των παιδιών μας). Η παιδεία δεν υπάρχει από μόνη της. Απορρέει από την συνολική περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Η Κύπρος δεν βρίσκεται σε χαμηλή θέση μόνο στην έκθεση της PISA. Για παράδειγμα, σύμφωνα με έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης για Διαφάνεια, η θέση μας σε θέματα διαφάνειας έχει κατρακυλήσει από 27η σε 31η από το 2009 μέχρι σήμερα. (Δείτε επίσης: Στην τελευταία θέση σε θέματα διαφάνειας η Κύπρος).

Όσον αφορά την πρόσβαση των νοικοκυριών στο διαδίκτυο βρισκόμαστε στην 24η θέση (μεταξύ των 27), δίπλα από τη Βουλγαρία και την Ελλάδα. (Διαβάστε επίσης: 70,3% των νοικοκυριών έχουν Η/Υ) Αναρωτιέται κανείς. Εκεί ανήκουμε; Και δεύτερη πιο καυτή ερώτηση, έχουμε επίγνωση αυτών των πραγματικοτήτων ή νομίζουμε ότι είμαστε καλύτεροι από ότι είμαστε στην πραγματικότητα; Σας υπενθυμίζω ότι κάποιος ο οποίος δεν βρίσκεται σε επαφή με την πραγματικότητα, στο χώρο της ιατρικής ονομάζεται ψυχασθενής.

Μπορείτε να μας πείτε που βλέπετε τις λύσεις, αν τις βλέπετε;

Ενδοσκόπηση και διάγνωση δεν είναι απλά αναγκαίες. Τουναντίον αποτελούν σημαντικά συστατικά της λύσης. Με βάσει τα πιο πάνω, αν θέλουμε να αλλάξουμε τα αποτελέσματα της παιδείας, θα πρέπει να προκρίνουμε στρατηγικές που να εστιάζουν στο μέλλον και να στοχεύουν να αλλάξουν την κοινωνία. Εν μέσω οικονομικής κρίσης, η Ευρώπη μειώνει όλα τα κονδύλια. Με μεγάλο ενδιαφέρον είδαμε όμως το κονδύλι Erasmus+ της παιδείας, εκπαίδευσης των νέων να ανεβαίνει στα €14.7 δις δηλαδή αύξηση 40%. Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτή η επιτυχία της Ευρώπης οφείλεται στην Κύπρια Επίτροπο, Αντρούλα Βασιλείου. Τι κάνουμε στην Κύπρο; Μια άλλη παράνοια που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί έιναι ότι πρέπει να καταλάβουμε ότι η παιδεία δεν πραγματοποιείται μόνο στα κυβερνητικά σχολεία. Στην Κύπρο υπάρχει πλήρης απουσία στρατηγικής και προγραμμάτων τα οποία να ενισχύουν σφαιρικά την ανάπτυξη έρευνας, προϊόντων και υπηρεσιών στα πλαίσια ιδιωτικής πρωτοβουλίας σε θέματα παιδείας.

Αντιθέτως, όλα τα προηγούμενα χρόνια, ο κυβερνητικός τομέας έβλεπε όποιαδήποτε πρωτοβουλία ως ανταγωνιστική. Πόσες εταιρείες έχουμε που γράφουν βιβλία για σχολεία, πόσες που κατασκευάζουν εκπαιδευτικά παιχνίδια ή προγράμματα. Και εδώ έχουμε ένα κράτος το οποίο αναλαμβάνει να πραγματοποιεί έργα τα οποία σε προηγμένες χώρες πραγματοποιούνται σε ανταγωνιστικά περιβάλλοντα.

Υπάρχουν παραδείγματα πρακτικών από τα οποία μπορούμε να παραδειγματιστούμε ή να αντλήσουμε εμπειρίες;


Σίγουρα υπάρχουν, και ίσως πολλά. Εγώ δεν μπορώ να μιλήσω παρά μόνο για αυτά που γνωρίζω. Θα έλεγα ότι η δουλειά που έγινε στην Κύπρο γύρω από θέματα ασφάλειας διαδικτύου τόσο στο επίπεδο των παιδιών, όσο και της κοινωνίας ευρύτερα, είναι ένα καλό παράδειγμα προς μίμηση. Ενώ η Κύπρος μπήκε στο Ευρωπαϊκό παιχνίδι της ασφάλειας στο διαδίκτυο μεταξύ των τελευταίων χωρών, κατάφερε μέσα σε 6-7 χρόνια να αναβαθμίσει το ρόλο και επιρροή της και να κατέχει μια ηγετική θέση σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μέσα σε 5 χρόνια, η Κύπρος διοργάνωσε πάνω από 10 διεθνή συνέδρια γι΄αυτό το θέμα. Ειδικά το 2012 διοργάνωσε το μεγαλύτερο που πραγματοποιήθηκε ποτέ, αφού είχε αντιπροσώπους 36 χώρες. Μόνο η Κύπρος πραγματοποιεί πάνω από 200 παρουσιάσεις και εργαστήρια κάθε χρόνο σε σχολεία. Αν με ρωτούσατε ποιά ειναι τα κύρια συστατικά της επιτυχίας θα απαντούσα: Πρώτον, η δραστηριότητα αυτή εμπλέκει όλους τους φορείς. Παρόλο που διευθύνεται από το Ινστιτούτο Νευροεπιστήμης και Τεχνολογίας, συμμετέχει το τμήμα καταπολέμησης ηλεκτρονικού εγκλήματος της αστυνομίας, το υπουργείο παιδείας και πολιτισμού, η CYTA, η Microsoft, πανεπιστήμια, αρκετά NGOs, και γενικά όλοι όσοι έχουν ενδιαφέρον και ευθύνη να εμπλακούν. (Δείτε επίσης: Ηλεκτρονικό έγκλημα στο 24Η: O φάκελος της Κύπρου (vids) Αυτός είναι ο πρώτος κανόνας, δηλαδή η αυθεντική εμπλοκή όλων όσων ενδιαφέρονται και έχουν κάτι να προσφέρουν. Δεύτερον, το έργο αυτό πέτυχε να φέρει στην Κύπρο πέραν των 4 εκ. ευρώ από ανταγωνιστικά προγράμματα. Αυτό καταδεικνύει τη σημασία της προώθησης της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και του ανταγωνισμού αλλά με συμμετοχή και μέσα σε κλίμα υποστηρικτικό από μέρους των κυβερνητικών τμημάτων.

Ο Γιάννης Λαούρης σπούδασε ιατρική στην πρώην Ανατολική Γερμανία και εκπαιδεύτηκε ως ερευνητής νευροφυσιολόγος και ως μηχανικός συστημάτων στη Δυτική Γερμανία και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Είναι πρόεδρος του ερευνητικού Μη Κερδοσκοπικού Οργανισμού Future Worlds Center και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Institute for 21st Century Agoras .Στις αρχές του 90, μαζί με συνεργάτες, ίδρυσε την αλυσίδα σχολών CYBER. Ως κοινωνικός επιχειρηματίας έχει ασχοληθεί έντονα με θέματα ειρήνης και ειδικότερα με το δημοκρατικό δομημένο διάλογο ως μέθοδο επίλυσης πολύπλοκλων προβλημάτων και επίτευξης κοινωνικών μεταρρυθμίσεων. Η ομάδα του έχει αναλάβει πέραν των 30 διεθνών και Ευρωπαϊκών έργων σε θέματα κοινωνικής ευθύνης και μεταρρύθμισης. Η δουλειά του έχει αναγνωριστεί με πολλά βραβεία όπως το Βραβείο Καινοτομίας και Δημιουργικότητας της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (για την καινοτομική ύλη των σχολών CYBER), το Βραβείο της Ελληνικής Εταιρείας συστημικών Μελετών για Διακεκριμένους Επιστήμονες (για την ανάπτυξη και εφαρμογή της συστημικής επιστήμης δομημένου διαλόγου) και πρόσφατα το Ευρω-Μεσογειακό Βραβείο για Διάλογο μεταξύ των Πολιτισμών (Honorable Mention -second place) του Anna Lindh Foundation (για την προώθηση της ειρήνης και των στόχων της χιλιετηρίδας). Έχει εκδόσει διάφορα βιβλία όπως το Masks of Demons (masksofdemons.com) το οποίο πραγματεύεται την έννοια των στερεοτύπων. Πιο πρόσφατα έχει παρέμβει με τις «10 Εντολές Πολιτών προς Πολιτεία».

Πρόσφατα

Δημοφιλέστερα